Download dit hoofdstuk (PDF)
Een groeiende behoefte aan chipsoevereiniteit in Europa

Praktisch alle apparaten hebben tegenwoordig chips nodig om te kunnen functioneren, en in het geval van AI is er meer gespecialiseerde hardware (chips) nodig om aan de vraag te kunnen voldoen. Het grootste deel van de chipfabricage vindt plaats in Azië, en gezien de huidige geopolitieke dynamiek staat de toeleveringsketen voor chips onder druk. In combinatie met de schaarste aan grondstoffen die worden gebruikt voor de fabricage van klassieke (en AI-)chips, heeft dit ertoe geleid dat verschillende landen de toeleveringsketen heroverwegen.

Een van de ontwikkelingen op dit gebied is de European Chips Act (ECA) van de Europese Commissie, die in 2023 is ingevoerd. Het ECA- kader zal worden herzien, mede dankzij een bredere raadpleging van belanghebbenden eind 2025, om een Europees microchip-ecosysteem te waarborgen.

Een andere opvallende verschuiving is te zien op het gebied van onderzoek en ontwikkeling (R&D). Steeds meer transdisciplinair onderzoek, ook buiten de universiteiten, gebeurt in samenwerking met industriële partners om chips te herontwerpen en nieuwe concepten te ontwikkelen. Daarbij wordt gekeken naar de volledige ontwikkelingsketen (van materialen en architecturen tot software en geheugen) voor efficiëntere en intelligentere apparaten.

Impact

education

Onderwijs

  • De Europese Chipwet zal de veerkracht en technologische innovatie in de bredere chipindustrie binnen de EU stimuleren. Niettemin zal de impact ervan op innovatie worden beïnvloed door geopolitiek beleid en de wereldwijde technologische concurrentie.
  • Talent is nodig om de groei van de EU-chipindustrie vanuit technologisch oogpunt te garanderen, maar dit talent moet zich bewust worden gemaakt van het belang van het EU-beleid en de geo-economische dimensies van het ecosysteem.
  • In sommige opleidingen komen deze onderwerpen impliciet aan bod. Door deze onderwerpen echter expliciet te behandelen in speciale modules die een aanvulling vormen op traditionele technische modules, zou een evenwichtiger talentenpool kunnen worden opgeleid. Dit zouden talenten zijn die in staat zijn om te innoveren binnen de chipindustrie en die zich ook bewust zijn van de invloed van geopolitieke veranderingen op hun werkzaamheden.
Research

Onderzoek

  • Het streven naar digitale autonomie kan onderzoeksprojecten stimuleren op gebieden die verband houden met de chipindustrie – variërend van processen tot materialen, en van logistiek tot synergie met kunstmatige intelligentie, connectiviteit en gegevensbeheer.
  • Werk samen met onderzoekers, industriële partners en de samenleving buiten de universiteiten en in heel Europa om (nieuwe) gebruiksscenario's te ontwikkelen.
  • Gespecialiseerde laboratoriumfaciliteiten om nieuwe ontwikkelingen op het gebied van het testen en produceren van chips en kennisoverdracht mogelijk te maken.
Operations

Operations

  • Talentontwikkeling en huisvesting moeten prioriteit krijgen en worden aangepast om de capaciteit in Nederland op te schalen.
  • De implementatie van nieuwe slimme, energiezuinige IoT-apparaten vereist focus op systeemarchitectuur voor toekomstige campusscenario's.
  • De transdisciplinaire onderzoeksprojecten vereisen een samenwerking op basis van vertrouwen, waardoor industriële partners toegang krijgen tot kennis.